การระบาดของนิวคาสเซิลขยายวงกว้างในยุโรป

 โรคนิวคาสเซิลกำลังแพร่กระจายไปยังหลายประเทศในยุโรปมากขึ้น และในประเทศที่โรคนี้มีการระบาดอยู่แล้ว จำนวนฟาร์มที่ติดเชื้อก็ยังคงเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ตามรายงานของหน่วยงานดีฟรา Defra

ในช่วงเจ็ดเดือนจนถึงสิ้นเดือนมกราคม โปแลนด์รายงานการระบาดเพิ่มอีก ๖๖ ครั้งในฟาร์มสัตว์ปีกเชิงพาณิชย์ นอกจากนี้ยังพบโรคนิวคาสเซิลในประเทศเพื่อนบ้านอย่างสโลวาเกีย โดยพบการระบาดหนึ่งครั้งในฟาร์มสัตว์ปีกขนาดเล็กเมื่อเดือนธันวาคม สเปนรายงานผู้ป่วยรายแรกในฟาร์มไก่เนื้อจำนวน ๑๕,๐๐๐ ตัวในแคว้นบาเลนเซียช่วงคริสต์มาส และขณะนี้จำนวนฟาร์มเกิดโรคเพิ่มขึ้นเป็น ๕ รายแล้ว ทั้งบัลแกเรียและมาซิโดเนียเหนือก็รายงานการระบาดเพียงครั้งเดียวในฟาร์มสัตว์ปีกเชิงพาณิชย์ในช่วงฤดูร้อนปี พ.ศ. ๒๕๖๘

นิวคาสเซิลในสัตว์ปีกที่เลี้ยงในฟาร์มที่ไม่ใช่เชิงพาณิชย์เพิ่มสูงขึ้น

จำนวนการระบาดของโรคนิวคาสเซิลในสัตว์ปีกที่เลี้ยงในฟาร์มที่ไม่ใช่เชิงพาณิชย์เพิ่มสูงขึ้นอย่างมากในยุโรปตะวันออก โดยเพิ่มจาก ๗ ครั้งในเดือนกันยายนและตุลาคม เป็น ๔๐ ครั้งในเดือนธันวาคม ตามข้อมูลของดีฟรา ทั้งนี้ ระบบข้อมูลโรคสัตว์ระบุว่า

โปแลนด์รายงานการระบาด ๒๘ ครั้งในเดือนธันวาคม พ.ศ. ๒๕๖๘ และ ๒๐ ครั้งในเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๖๘ นอกจากนี้ ลัตเวีย สาธารณรัฐเช็ก และสโลวาเกีย ต่างก็รายงานการระบาดในฟาร์มสัตว์ปีกที่ไม่ใช่เชิงพาณิชย์ในเดือนธันวาคม พ.ศ. ๒๕๖๘ เช่นกัน การระบาดในฟาร์มที่ไม่ใช่เชิงพาณิชย์ยังคงเกิดขึ้นต่อเนื่องเข้าสู่ปี พ.ศ. ๒๕๖๙ โดยพบ ๖ ครั้งในสาธารณรัฐเช็ก และ ๖ ครั้งในโปแลนด์ จนถึงวันที่ ๒๑ มกราคม พ.ศ.๒๕๖๙ สหราชอาณาจักรใช้มาตรการป้องกันโรคอย่างเข้มงวด และกำหนดภูมิภาคที่ได้รับอนุญาตให้ส่งออกสัตว์ปีกมีชีวิตและเนื้อสัตว์ปีกตามหลักการแบ่งเขตควบคุมโรค ดังนั้น ผลิตภัณฑ์เหล่านี้ไม่สามารถส่งออกไปยังสหราชอาณาจักรได้หากมาจากพื้นที่ที่อยู่ภายใต้ข้อจำกัดโรค

ฟาร์มไก่เนื้อเสียหายหนักที่สุด   

แม้ว่าจะมีข้อมูลเพิ่มขึ้นเกี่ยวกับการระบาดของโรคนิวคาสเซิลในยุโรปตะวันออกและพื้นที่อื่น ๆ แต่ผู้เชี่ยวชาญของ ดีฟราระบุว่ายังมีความไม่แน่นอนเกี่ยวกับสาเหตุที่แท้จริงของจำนวนการระบาดที่สูงขึ้น ฟาร์มที่ได้รับผลกระทบจำนวนมากเป็นฟาร์มไก่เนื้อ มักไม่ได้รับการฉีดวัคซีนอย่างต่อเนื่อง เนื่องจากมีการหมุนเวียนของฝูงสูงและอายุการเลี้ยงสั้น อย่างไรก็ตามดีฟรา ระบุว่ายังไม่ทราบว่ามีการเข้ามาของนกป่าหรือสัตว์ป่าอื่น ๆ รวมถึงนกเกม อาจเป็นสาเหตุของสัตว์ป่วยรายใหม่ในสัตว์ปีกหรือไม่ การตรวจพบโรคในสัตว์ปีกของสเปนเมื่อไม่นานมานี้ทำให้ความเสี่ยงต่อสหราชอาณาจักร ในฤดูใบไม้ผลินี้เพิ่มสูงขึ้น เนื่องจากเป็นช่วงที่นกจำพวกเพสเซอรีนและนกป่าชนิดอื่น ๆ อพยพขึ้นเหนือผ่านเส้นทางอพยพทางตะวันออกของมหาสมุทรแอตแลนติก  แม้ว่าความเสี่ยงต่อสัตว์ปีกในสหราชอาณาจักรยังคงอยู่ในระดับต่ำ แต่ระดับความเสี่ยงได้เพิ่มขึ้นภายในช่วงความเสี่ยงต่ำนี้ และตามข้อมูลของดีฟรา การติดตามการแพร่กระจายของโรคนิวคาสเซิลในสเปนในช่วงเดือนกุมภาพันธ์ และมีนาคมจะมีความสำคัญอย่างยิ่ง นอกจากนี้ยังมีคำแนะนำให้ผู้เลี้ยงสัตว์ปีกพิจารณาการฉีดวัคซีนให้ฝูงของตน และปฏิบัติตามมาตรการ
ชีวอนามัยอย่างเคร่งครัด

เอกสารอ้างอิง

Peys R. 2026. Newcastle disease spreads further in Europe. [Internet]. [Cited 2025 Feb 9]. Available from: https://www.poultryworld.net/health-nutrition/health/newcastle-disease-spreads-further-in-europe/   

ภาพที่ ๑ โรคนิวคาสเซิลกำลังแพร่กระจายในยุโรป (แหล่งภาพ Flogel | Bigstock)

นิวคาสเซิลระบาดหนักในอิสราเอล และโปแลนด์

 องค์การสุขภาพสัตว์โลกรายงานว่า ฟาร์มส่วนใหญ่ที่ได้รับผลกระทบเป็นฟาร์มไก่เนื้อเชิงพาณิชย์

อิสราเอลพบฟาร์มที่เกิดโรคโรคนิวคาสเซิลตั้งแต่เดือนพฤศจิกายน พ.ศ.๒๕๖๘ จนถึงเดือนมกราคม ปีนี้ตามรายงานล่าสุดจากองค์การสุขภาพสัตว์โลก ในช่วงเวลาดังกล่าว มีฝูงสัตว์ปีก ๑๖ แห่งได้รับผลกระทบ รวมแล้วมากกว่า ๒.๖ ล้านตัว การติดเชื้อในฟาร์มสัตว์ปีกที่องค์การสุขภาพสัตว์โลกรายงาน ได้แก่ ไก่เนื้อ ๒๖,๕๐๐ ตัว ใน เอมูนิม ไก่เนื้อ ๑๑๙,๔๐๐ ตัว ใน มาโอน ไก่เนื้อ ๖๘,๔๐๐ ตัว ใน เรวาดิม ไก่เนื้อ ๑๑๘,๕๐๐ ตัว ใน มาโอน ไก่เนื้อ ๑๖๑,๗๙๐ ตัว ใน มาสลูล ไก่เนื้อ ๑๙๘,๐๐๐ ตัว ใน มาสลูล ไก่เนื้อ ๑๘๐,๐๐๐ ตัว ใน รานเนน ไก่เนื้อ ๗๐,๐๐๐ ตัว ใน รานเนน ไก่เนื้อ ๑๙๔,๑๕๑ ตัว ใน เซรูอา ไก่เนื้อ ๑๐๕,๐๐๐ ตัว ใน กิตติท ไก่เนื้อ ๑๓๘,๐๐๐ ตัว ใน ราม-ออน ไก่เนื้อ ๑๒๐,๐๐๐ ตัว ใน เซรูอา ไก่เนื้อ ๑๘๐,๐๐๐ ตัว ใน เดวีรา สัตว์ปีก ๔๔,๐๐๐ ตัว (ระบุเพียงว่าเป็นสัตว์ปีกเลี้ยงในบ้าน) ใน ทัลเม บิลู สัตว์ปีก ๘๐,๐๐๐ ตัว (ไม่ระบุชนิด) ใน เรวายา สัตว์ปีก ๑๒๐,๐๐๐ ตัว (ไม่ระบุชนิด) ใน เซรูอา

สถานการณ์โรคนิวคาสเซิลในโปแลนด์ โรคนิวคาสเซิลยังคงเป็นปัญหาในโปแลนด์ โดยในสัปดาห์ที่ผ่านมา องค์การสุขภาพสัตว์โลก รายงานการติดเชื้อในฝูงสัตว์เพิ่มอีกเจ็ดแห่ง ฝูงสัตว์ที่ได้รับผลกระทบประกอบด้วย ไก่เนื้อ ๙๙,๖๔๙ ตัว ใน ชวาร์เซโนโว ไก่เนื้อ ๑๔๕ ตัว ใน โอเช็นซินี ไก่ไข่ ๑๖๒ ตัว ใน ลูชินี  ฝูงผสม (ไก่ไข่, เป็ด, ไก่ต๊อก) ๑๐๐ ตัว ใน โนวา เวียช์  ไก่เนื้อ ๗๒,๗๓๕ ตัว ใน เคลโว  ไก่เนื้อ ๑๙,๓๕๙ ตัว ใน โกว์กี ไก่เนื้อ ๑๔๕,๘๘๕ ตัว ใน โอเช็นซินี

องค์การสุขภาพสัตว์โลก ยังมีรายงานสถานการณ์โรคนิวคาสเซิลที่ยังคงเกิดขึ้นในประเทศต่อไปนี้ ได้แก่ มาเลเซีย สเปน สิงคโปร์ อินโดนีเซีย และไลบีเรีย โดยสถานการณ์ในสิงคโปร์และอินโดนีเซียถูกจัดว่าอยู่ในระดับ “คงที่” ควบคุมโรคได้แล้ว  

เอกสารอ้างอิง

Graber R. 2026. 16 Israeli flocks hit by Newcastle disease. [Internet]. [Cited 2025 Feb 2]. Available from: https://www.poultryworld.net/health-nutrition/health/russian-scientists-flag-growing-risks-of-microplastics-to-poultry-health/

ภาพที่ ๑ นิวคาสเซิลระบาดหนัก ไก่อิสราเอล  ๑๖ ฟาร์มได้รับผลกระทบ (แหล่งภาพ Flogel | Bigstock)

ความเสี่ยงของไมโครพลาสติกต่อสุขภาพสัตว์ปีก

 ผลกระทบของไมโครพลาสติกอาจทำให้เกิดการเสื่อมของระบบทางเดินอาหาร ภาวะเสื่อมของระบบประสาท ความเสียหายต่อสมองในสัตว์ปีก

การตรวจพบร่องรอยของไมโครพลาสติกในผลิตภัณฑ์สัตว์ปีกหลากหลายประเภทแล้ว ตามข้อมูลที่ อเล็กเซย์ เทรตยาคอฟ รองผู้อำนวยการสถาบันวิจัยสัตวแพทย์ หรือวีจีเอ็นเคไอ สังกัดหน่วยงานกำกับดูแลด้านสัตวแพทย์ของรัสเซีย ให้สัมภาษณ์กับสื่อท้องถิ่น เทรตยาคอฟระบุว่า “สิ่งนี้หมายความว่า วัสดุอันตรายดังกล่าวได้เข้าสู่ห่วงโซ่อาหารของสัตว์ปีกแล้ว”  พร้อมเสริมว่ามีงานวิจัยเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ ที่ชี้ว่าไมโครพลาสติกอาจส่งผลโดยตรงต่อสุขภาพและประสิทธิภาพการผลิตของสัตว์ปีก ตามข้อมูลพบว่า งานศึกษาจำนวนมากที่ตรวจผลกระทบของไมโครพลาสติกต่อสัตว์ปีกพบว่า อาจทำให้เกิดการเสื่อมของระบบทางเดินอาหาร ภาวะเสื่อมของระบบประสาท ความเสียหายต่อสมองในสัตว์

 

โรคไขมันพอกตับ

รายงานล่าสุดพบว่า การมีอยู่ของไมโครพลาสติกในสัตว์ปีกสามารถกระตุ้นให้เกิดโรคไขมันพอกตับได้ ซึ่งเป็นภาวะที่เกิดจากการสะสมไขมันมากเกินไปในตับ ภาวะนี้ทำให้สัตว์มีอาการอ่อนแรง น้ำหนักลด ซึม และอาการอื่น ๆ ที่สามารถลดประสิทธิภาพการผลิตของสัตว์ปีกได้อย่างมีนัยสำคัญ เทรตยาคอฟ กล่าวเพิ่มเติมว่า การปนเปื้อนไมโครพลาสติกมักถูกมองข้าม ทั้งที่อาจเป็นภัยคุกคามต่อสุขภาพผู้บริโภค จากการศึกษา พบร่องรอยของไมโครพลาสติกไม่เพียงในเนื้อไก่เนื้อเท่านั้น แต่ยังพบในไข่ด้วย ที่สำคัญ เทรตยาคอฟระบุว่า นักวิจัยไม่ได้เพิ่มระดับไมโครพลาสติกในอาหารสัตว์โดยตั้งใจ “เราตรวจปริมาณไม
โครพลาสติกตามที่รายงานไว้ในวรรณกรรมวิชาการที่มีอยู่”

ความเสี่ยงต่อปศุสัตว์

เทรตยาคอฟระบุว่า ไมโครพลาสติกกำลังกลายเป็นประเด็นที่น่ากังวลมากขึ้นเรื่อย ๆ เนื่องจากพลาสติกไม่ย่อยสลายอย่างสมบูรณ์ แต่แตกตัวเป็นอนุภาคขนาดเล็กระดับจุลภาค ซึ่งสามารถก่อความเสี่ยงต่อสิ่งมีชีวิตได้ เดิมทีความกังวลมุ่งไปที่การปนเปื้อนในมหาสมุทรและผลกระทบต่อสัตว์น้ำในระบบเพาะเลี้ยง แต่การวิจัยล่าสุดชี้ว่า การเกษตรบนบกก็ได้รับผลกระทบเช่นกัน เทรตยาคอฟ ยังกล่าวเพิ่มเติมว่า ไมโครพลาสติกสามารถ ทะลุผ่านแนวกั้นระหว่างเซลล์ และสามารถ ดูดซับสารเคมีอันตรายและมลพิษต่าง ๆ ได้ ลักษณะที่ “แฝงตัวอย่างแนบเนียน” ของไมโครพลาสติกอยู่ที่ความสามารถในการเข้าสู่ร่างกายสัตว์โดยไม่ถูกตรวจพบ

นี่ไม่ใช่ครั้งแรกที่นักวิทยาศาสตร์ออกมาเตือน เกี่ยวกับผลกระทบของไมโครพลาสติกต่ออุตสาหกรรมสัตว์ปีก งานวิจัยก่อนหน้านี้ชี้ว่าไมโครพลาสติกสามารถส่งผลต่อสุขภาพสัตว์ โดยเฉพาะสัตว์ปีกผ่านการ กินเข้าไป การสูดดม และ การสัมผัสทางผิวหนัง การได้รับไมโครพลาสติกสัมพันธ์กับ การเจริญเติบโตชะงัก ภูมิคุ้มกันอ่อนแอ ภาวะเจริญพันธุ์ลดลง และ ความเสียหายของเนื้อเยื่อ ซึ่งล้วนเป็นความเสี่ยงที่กว้างขึ้นต่อทั้งสวัสดิภาพสัตว์และสุขภาพสิ่งแวดล้อม นักวิจัยรัสเซียมีแผนที่จะเพิ่มความเข้มข้นของการศึกษาการปนเปื้อนไมโครพลาสติก โดยมุ่งเน้นการระบุ แหล่งกำเนิดหลัก ในระบบการผลิตสัตว์ปีก และประเมิน มาตรการปฏิบัติที่สามารถลดการสัมผัส งานวิจัยยังตั้งเป้าที่จะตรวจสอบว่า การปรับสูตรอาหาร วัสดุโรงเรือน หรือ แนวทางชีวอนามัย สามารถช่วยปกป้องสุขภาพสัตว์ปีกและลดความเสี่ยงต่ออุตสาหกรรมได้หรือไม่

เอกสารอ้างอิง

Vorotnikov V. 2025. Growing risks of microplastics to poultry health. [Internet]. [Cited 2025 Feb 2]. Available from: https://www.poultryworld.net/health-nutrition/health/russian-scientists-flag-growing-risks-of-microplastics-to-poultry-health/

ภาพที่ ๑ นักวิจัยรัสเซียมีแผนที่จะเร่งการศึกษาการปนเปื้อนไมโครพลาสติก โดยมุ่งเน้นการระบุ แหล่งกำเนิดหลัก ในระบบการผลิตสัตว์ปีก และประเมิน มาตรการเชิงปฏิบัติ ที่สามารถลดการสัมผัสไมโครพลาสติกได้ (แหล่งภาพ Reve.art)