บราซิลส่งออกเนื้อไก่เพิ่มทำลายสถิติใหม่

 ส่งออกเนื้อไก่บราซิลทั้งไก่สดและแปรรูปสูงขึ้นเป็นประวัติศาสตร์ในปี พ.ศ.๒๕๖๖ โดยมียอดส่งออกมากกว่า ๕ ล้านตันส่งให้กับห้าทวีปทั่วโลก 

บราซิล ส่งออกผลิตภัณฑ์เนื้อไก่รวมแล้ว ๕.๑๓๘ ล้านตันเมื่อปีที่ผ่านมา อ้างอิงตามแอบป้า (Brazillian Animal Protein Association, ABPA) ตัวเลขร้อยละ ๖.๘ เพิ่มสูงขึ้นจากปี พ.ศ.๒๕๖๕ ที่มียอดการผลิต ๔.๘๒๒ ล้านตัน ในรอบปีเพิ่มขึ้นร้อยละ ๐.๔ โดยมียอดรวมในปี พ.ศ.๒๕๖๖ เป็น ๓.๕ แสนล้านบาทจากปีก่อนหน้านั้น

ตัวเลขที่ดีขึ้นในเดือนธันวาคม

               ผลประกอบการแข็งแกร่งจากความสำเร็จที่แสดงให้เห็นในเดือนธันวาคม โดยมียอดรวมการส่งออกเนื้อไก่รวมแล้ว ๔๖๗,๒๐๐ ตันสูงกว่าปีที่แล้วร้อยละ ๒๐.๙ (๓๘๖,๓๐๐ ตัน) เป็นยอดส่งออกที่สูงที่สุดภายในเดือนเดียวทำลายประวัติศาสตร์ ยกเว้นในเดือนมีนาคม พ.ศ.๒๕๖๖ ที่มียอดส่งออก ๕๑๔,๖๐๐ ตัน ดังนั้นรายได้จากการส่งออกในเดือนธันวาคมรวมแล้ว ๒.๙ หมื่นล้านบาทสูงกว่าปีที่แล้วร้อยละ ๔.๓ ที่มีรายได้จากการส่งออก ๒.๘ หมื่นล้านบาท พยากรณ์ว่าในปี พ.ศ.๒๕๖๗ นี้ บราซิลจะสามารถทำลายสถิติยอดการส่งออกเนื้อไก่ขึ้นไปถึง ๕ ล้านตันได้จากยอดขายที่สามารถยืนได้ตลอดปีที่ผ่านมา ไม่ว่าจะมีตลาดใหม่ๆเพิ่มขึ้นหรือไม่ก็ตาม

รัฐปาราน่าผู้นำการผลิตไก่เนื้อ

               รัฐปาราน่าเป็นผู้ส่งออกเนื้อไก่รายใหญ่ที่สุดในบราซิล ในปี พ.ศ.๒๕๖๖ มียอดการส่งออก ๒.๐๘๗ ล้านตัน สูงกว่ายอดการส่งออกรวมในปีที่ผ่านมาร้อยละ ๙.๖๙ ถัดมาเป็นรัฐซังตากาตารีนามียอดการส่งออก ๑.๑๐๓ ล้านตันเพิ่มขึ้นร้อยละ ๘.๔๘ รัฐรีโอกรันดีโดซู ๗๓๙,๐๐๐ ตันลดลงร้อยละ ๒.๑๓ รัฐเซาเปาลู ๒๙๒,๖๐๐ ตันเพิ่มขึ้นร้อยละ ๖.๓๒ และรัฐโกยาส ร้อยละ ๒๑.๓

               ในปีที่พบโรคระบาดไข้หวัดนกในนกป่าเป็นครั้งแรกในบราซิล ยอดการส่งออกเป็นสิ่งที่พิสูจน์ต่อโรคได้ว่า บราซิลมีระบบความปลอดภัยทางชีวภาพที่ดีเลิศจากการทำงานของภาคการผลิตสัตว์ปีก โดยการสนับสนุนของกระทรวงเกษตร และองค์กรท้องถิ่นต่างๆ ช่วยให้บราซิลยังคงปลอดจากโรคไข้หวัดนกได้ต่อไป 

ปลายทางสินค้าเนื้อไก่บราซิล

               ในเดือนธันวาคม ญี่ปุ่นเป็นประเทศปลายทางสำคัญของการส่งออกเนื้อไก่จากบราซิล โดยมียอดนำเข้า ๕๕,๙๐๐ ตัน ปริมาณสูงขึ้นร้อยละ ๕๓.๙ เทียบกับปีที่แล้ว ลำดับถัดมาเป็น จีนนำเข้า ๕๐,๙๐๐ ตัน เพิ่มขึ้นร้อยละ ๘.๕ ติดตามด้วยอาหรับอีมิเรต ๔๔,๓๐๐ ตัส เพิ่มขึ้นร้อยละ ๒๗ ซาอุดิอาระเบีย ๓๙,๕๐๐ ตันเพิ่มขึ้นร้อยละ ๕๖.๓ และแอฟริกาใต้ ๓๑,๒๐๐ ตันเพิ่มขึ้นร้อยละ ๑๐.๘ โดยภาพรวมการนำเข้าเนื้อไก่บราซิลทั่วโลกมีแนวโน้มสูงขึ้น                

เอกสารอ้างอิง

Azevedo D. 2024. Brazil renews poultry export highs in 2023. [Internet]. [Cited 2024 Jan 19]. Available from: https://www.poultryworld.net/the-industrymarkets/market-trends-analysis-the-industrymarkets-2/brazil-renews-poultry-export-highs-in-2023/

ภาพที่ ๑ บราซิลส่งออกไก่เนื้อมากกว่า ๕ ล้านตันในปี พ.ศ.๒๕๖๖ สูงขึ้นร้อยละ ๖.๖  (แหล่งภาพ Canva)

รัสเซียขวางไก่สหรัฐฯเข้าเอเชียกลาง

 รัสเซียห้ามการผ่านเนื้อไก่สหรัฐฯผ่านพื้นที่ตัวเอง อ้างว่าเสี่ยงต่อไข้หวัดนก เชื่อว่า มาตรการนี้จะทำให้ส่งออกเนื้อไก่สหรัฐฯไปยังเอเชียกลางหยุดชะงักทันที

หน่วยงาน “รอสเซลฮอสนัดซอร์” ของรัสเซียที่มีหน้าที่เฝ้าระวังโรคสัตว์ กำลังพิจารณาสั่งห้ามสัตว์ปีกสหรัฐฯ ผ่านประเทศ ทั้งนี้เป็นความจำเป็นที่จะต้องคุ้มครองรัสเซียและคาซัคสถานให้ปลอดภัยจากโรคไข้หวัดนก ขณะที่ เจ้าหน้าที่รัสเซียกำลังวิตกต่อสถานการณ์โรคสัตว์ในสหรัฐฯ                

ในปี พ.ศ.๒๕๕๘ รัสเซียห้ามสัตว์ปีกสหรัฐฯผ่านประเทศเป็นเวลาหลายเดือน ขณะนี้ ยังไม่ได้กำหนดระยะเวลาของมาตรการใหม่นี้ เพียงเน้นย้ำว่า เจ้าหน้าที่สัตวแพทย์รัสเซียเป็นห่วงต่อสถานการณ์ระบาดของโรคไข้หวัดนกในเวลานี้มาก การสั่งห้ามสัตว์ปีกสหรัฐฯผ่านประเทศรัสเซียจะกระทบต่อการส่งออกไปยังเอเชียกลาง โดยเฉพาะ คาซัคสถาน เป็นผู้นำเข้าสำคัญของสหรัฐฯ

วิตกต่อคุณภาพ

               ประธานสหภาพผู้เลี้ยงสัตว์ปีกคาซัคสถานกล่าวว่า ขณะนี้ประสบปัญหาจำกัดการนำเข้าจากสหรัฐฯ มาก่อนหน้านี้ ๖ ถึง ๗ ปีแล้ว และแสดงความกังวลว่าผู้ส่งออกสหรัฐฯส่งผลิตภัณฑ์ที่มีข้อสงสัยด้านคุณภาพให้กับตลาดคาซัคสถาน เนื้อสัตว์ปีกเหล่านี้เก็บไว้ในห้องเย็นเป็นเวลา ๑๐ ถึง ๑๕ ปี จึงสามารถส่งออกไปขายคาซัคสถานได้ในราคาที่ต่ำ แต่อายุขนาดการเก็บนานขนาดนั้น คุณค่าทางอาหารแทบจะไม่เหลือแล้ว รสชาติเปลี่ยนไปตามเวลาลองชิมดูคล้ายกับโฟม 

               ภายใต้ข้อตกลงองค์กรการค้าโลก สหรัฐฯมีสิทธิ์ส่งออกขาไก่ให้คาซัคสถานได้ ๑๒๘,๐๐๐ ตันต่อปี สินค้าทั้งหมดถูกส่งไปยังรัสเซียทางทะเล แล้วบรรทุกใส่รถ หรือรถไฟส่งไปยังเอเชียกลาง ขณะนี้ ไข้หวัดนกระบาดในสหรัฐฯ เชื่อว่า เส้นทางขนส่งสัตว์ปีกอาจประสบปัญหาต้นทุนการขนส่งที่แพง  นอกจากคาซัคสถานแล้ว เนื้อสัตว์ปีกสหรัฐฯยังส่งไปยังประเทศอื่นๆในเอเชียกลางแต่ปริมาณค่อนข้างน้อย

ตลาดเตรียมรับผลกระทบ

               ขณะนี้ ลูกค้าชาวคาซักสถานจะยังไม่รู้สึกถึงผลกระทบต่อการแบนการนำเข้าเนื้อสัตว์ปีกสหรัฐฯ คาดว่าในปี พ.ศ.๒๕๖๖ คาซักสถานจะผลิตเนื้อสัตว์ปีกได้ ๓๕๐,๐๐๐ ตัน สูงกว่าปีที่แล้วเล็กน้อย การนำเข้าเนื้อสัตว์ปีกสหรัฐฯอยู่ในสัดส่วนร้อยละ ๒๐ ถึง ๒๕ ของความต้องการเนื้อสัตว์ปีกทั้งประเทศ             

เอกสารอ้างอิง

Mcdougal T. 2024. UK poultry outlook for 2024 mixed. [Internet]. [Cited 2024 Jan 5]. Available from: https://www.poultryworld.net/the-industrymarkets/market-trends-analysis-the-industrymarkets-2/uk-poultry-outlook-for-2024-mixed/

ภาพที่ ๑ ไก่สหรัฐฯ พบอุปสรรคส่งออกเอเชียกลาง (แหล่งภาพ Canva)

สถานการณ์สัตว์ปีกสหราชอาณาจักรในปี ๒๕๖๗

 สถานการณ์สัตว์ปีกสหราชอาณาจักรยังผันผวนอย่างมากจากมุมมองข้างหน้าในปี พ.ศ.๒๕๖๗ โดยบริษัทที่ปรึกษา แอนเดอร์สัน        

การลงลูกไก่เข้าเพิ่มขึ้นอย่างมากอีกครั้ง ซึ่งจะทำให้ซัพพลายเพิ่มขึ้นในช่วงต้นปี พ.ศ.๒๕๖๗ นี้ ขณะที่ ความต้องการยังคงถูกกดดัน ส่งผลให้ราคาไปในทิศทางเดียว ข้อมูลล่าสุดจากหน่วยงานรัฐฯ แสดงให้เห็นว่าในเดือนตุลาคม พ.ศ.๒๕๖๖ ที่ผ่านมา การลงลูกไก่ไข่เชิงพาณิชย์เพิ่มขึ้นร้อยละ ๒๓ ที่ ๔.๒ ล้านตัวเปรียบเทียบกับเดือนตุลาคม พ.ศ.๒๕๖๕  ขณะที่ ลูกไก่เนื้อในสหราชอาณาจักร แล้วเพิ่มขึ้นร้อยละ ๐.๒ เป็น ๑๑๑.๓ ล้านตัว จากบทเรียนในอดีต การผลิตลดลงทำให้มีกำไรเพิ่มขึ้นเกือบจะแน่นอน และเงินสดหมุนเวียนสำหรับอุตสาหกรรมสัตว์ปีก ความร่วมมือและสื่อสารกันอย่างมากเป็นสิ่งจำเป็นระหว่างผู้ผลิตในฟาร์มและโรงเชือด เพื่อให้มั่นใจว่า ซัพพลายและดีมานด์ยังมีความสมดุลกัน

สิ่งท้าทายและทางออกสำหรับภาคการผลิตสัตว์ปีก

               ภาคอุตสาหกรรมต้องเผชิฯหน้ากับประเด็นปัญหา ๖ ประการ และพอจะมีทางออกอยู่บ้าง ได้แก่

๑.     โรคไข้หวัดนก การเข้มงวดระบบความปลอดภัยทางชีวภาพ ควบคุมการเข้าแขกผู้มาเยี่ยมฟาร์ม และจำกัดการเข้าถึงโรงเรือน จัดการแนวรั้วให้ดีและล็อกประตูให้เรียบร้อย อาบน้ำก่อนเข้าพื้นที่ และจัดเตรียมชุดพีพีอีให้พร้อม ควบคุมสัตว์พาหะ และจัดกิจกรรมให้มีการตรวจประเมินจากภายนอก

๒.    ราคาพลังงานสูงขึ้น ลองสอบถามผู้แทนจำหน่ายเพื่อหาโอกาสจากโครงการสนับสนุนต่างๆด้านพลังงาน เช่น การติดตั้งแผงโซลาร์เซลล์ และเครื่องแลกเปลี่ยนความร้อน

๓.    สิ่งคุกคามจากการนำเข้า ประสานงานกับกลุ่มนักล็อบบี้ และนักการเมืองที่มีอิทธิพลกับนโยบายการนำเข้า

๔.    การวางแผนสำหรับสร้างฟาร์มใหม่ ขอคำแนะนำจากผู้ที่มีประสบการณ์ในการวางแผน และให้คำแนะนำในการเตรียมวางแผนสร้างฟาร์มจากเจ้าหน้าที่ท้องถิ่น เตรียมการตั้งแต่ขั้นตอนการขึ้นทะเบียน และให้ความสำคัญอย่างยิ่งกับการลดแอมโมเนีย ให้คิดอย่างรอบคอบเกี่ยวกับสถานที่สร้างฟาร์ม 

๕.    แรงงาน ควรส่งเสริมให้มีการทำงานที่ปรับไปตามสถานการณ์ในแต่ละวัน และสนับสนุนให้หยุดงานระหว่างเวลาที่ไม่มีงานเข้ามาได้

๖.     ขึ้นดอกเบี้ย โดยไม่มีผลกำไรและผลตอบแทน กำหนดงบประมาณเชิงลุกและก้าวหน้าให้เห็นว่า ยังมีปัญหาด้านกระแสเงินสดเกิดขึ้นหรือไม่ เพื่อให้จัดการและวางแผนการกู้ยืมล่วงหน้า ต่อรองกับซัพพลายเออร์ ผู้รับเหมา และลูกค้า ด้านคุณภาพของบริการ การสนับสนุน และราคา สร้างความมั่นใจว่าจะได้ไก่และไข่ไก่ที่คุณภาพดี ให้คิดถึงกลยุทธ์ในระยะยาวไว้ก่อน 

ภาคการผลิตสัตว์ปีกดูเหมือนจะตกอยู่ในสถานการณ์เดียวกับปีที่ผ่านมา ความเป็นจริงที่ว่าการสนับสนุนจากภาครัฐ หลังนโยบายเกษตรร่วมได้ส่งผลกระทบต่อฟาร์มหลายแห่ง สำหรับฟาร์มที่เหมาะแก่การเลี้ยงสัตว์ การจ่ายเงินสนับสนุนพื้นฐานจะลดลงอย่างน้อยครึ่งหนึ่งของที่เคยได้รับมาแล้ว ยิ่งมากไปกว่านั้นสำหรับฟาร์มขนาดใหญ่ ข้อเสนภายใต้การจัดการพื้นที่สิ่งแวดล้อมจะถูกปรับปรุงต่อไป แต่เกษตรกรจำเป็นต้องเพิ่มความพยายามมากขึ้นเพื่อเข้าถึงแหล่งทุนอื่นๆมากขึ้น      

เอกสารอ้างอิง

Mcdougal T. 2024. UK poultry outlook for 2024 mixed. [Internet]. [Cited 2024 Jan 5]. Available from: https://www.poultryworld.net/the-industrymarkets/market-trends-analysis-the-industrymarkets-2/uk-poultry-outlook-for-2024-mixed/

ภาพที่ ๑ ภาคการผลิตสัตว์ปีกสหราชอาณาจักรยังคงผันผนวนต่อไป (แหล่งภาพ Canva)

ยูเคกังวลกับไข่ไก่นำเข้าจากโปแลนด์

มาตรการนำเข้าอาหารและอาหารสัตว์ใหม่สู่สหราชอาณาจักรจากสหภาพยุโรป จะช่วยให้สำนักมาตรฐานอาหาร หรือเอฟเอสเอ ควบคุมและตรวจสอบมาตรฐานด้านอาหารและอาหารสัตว์ในสหราชอาณาจักรได้ดีขึ้นเพื่อคุ้มครองสุขภาพของพลเมือง

สำนักมาตรฐานอาหาร หรือเอฟเอสเอ อ้างว่า การสอบสวนโรคระบาดเชื่อมโยงกับผลิตภัณฑ์สัตว์ปีกที่นำเข้ามายังสหราชอาณาจักรจากประเทศโปแลนด์ ในปีนี้ปีเดียวพบผู้ป่วยมากกว่า ๒๐๐ รายจากเชื้อ ซ. เอนเทอไรทิดิส ที่มีความสัมพันธ์กับผลิตภัณฑ์สัตว์ปีก เช่น เนื้อและไข่

การนำเข้าจากโปแลนด์

                 เอฟเอสเอได้หารือกับเจ้าหน้าที่ในโปแลนด์และสหภาพยุโรป เพื่อปรับปรุงขั้นตอนการรับรองไข่ไก่และสัตว์ปีกที่นำเข้าจากโปแลนด์ และเตือนผู้บริโภคให้ระมัดระวังการประกอบอาหารจากเนื้อสัตว์ปีกในช่วงเทศกาลคริสตมาสนี้ สอดรับกับสภาอุตสาหกรรมไข่ไก่สหราชอาณาจักร หรือบีอิก ที่เรียกร้องให้ผู้ผลิตอาหาร ร้านค้าปลีก และผู้บริโภคเชื่อมั่นในเครื่องหมายคุณภาพไลออนเอ๊ก

               ไข่ไก่ไลอ้อนเอ๊กได้รับการรับรองโดยเอฟเอสเอ กลุ่มผู้บริโภคที่มีความอ่อนไหวสามารถรับประทานไข่ไก่ไลอ้อนเอ๊กได้อย่างปลอดภัย แต่ไม่รับรองไข่ไก่โปแลนด์ ควรใช้ในการบริโภคด้วยความระมัดระวัง โดยปรุงสุกอย่างทั่วถึงเป็นการลดความเสี่ยงต่อความปลอดภัยอาหาร ไข่ไก่ไลอ้อนเอ๊ก ได้รับรองจากเอฟเอสเอ เพื่อคุ้มครองผู้บริโภคในสหราชอาณาจักร และธุรกิจอาหารจากความเสี่ยงที่ร้ายแรงจากไข่ไก่โปแลนด์ โดยการใช้มาตรการคุ้มครองความปลอดภัย ปัญหาความปลอดภัยอาหารเกิดขึ้นอย่างต่อเนื่องเป็นเวลาหลายปีมาแล้ว ผู้ประกอบการธุรกิจอาหารที่เลือกใช้ไข่ไก่นำเข้า ไม่ใช่แค่เพียงเดิมพันกับสุขภาพของผู้บริโภคเท่านั้น แต่ก็ยังเสี่ยงกับการชื่อเสียง ผู้ซื้อสามารถสังเกตเห็นตราเครื่องหมายไข่ไก่ไลอ้อนเอ็กเป็นสีแดงได้อย่างชัดเจนบนบรรจุภัณฑ์ และเปลือกไข่

               ความเสี่ยงจากไข่ไก่โปแลนด์เป็นข้อเท็จจริงที่แจ่มชัดมาก และอาจส่งผลที่ร้ายแรงต่อธุรกิจ โดยเฉพาะ หากเกิดปัญหาการปนเปื้อนของอาหารที่ผู้บริโภคกลุ่มเสี่ยงเลือกซื้อจากร้านของเรา   

               ในฐานะที่สหราชอาณาจักรเป็นผู้นำด้านความปลอดภัยอาหาร การรับประกันความปลอดภัยอาหารด้วยเครื่องหมายคุณภาพไลออนเอ๊ก ซึ่งเป็นมาตรฐานการผลิตที่เข้มข้นที่สุดในโลก ความเสี่ยงจากไข่ไก่โปแลนด์เป็นความจริงแท้ที่สุด และอาจสร้างผลลัพธ์ที่ร้ายแรงเกินจะรับไว้ได้ โดยเฉพาะ กลุ่มผู้บริโภคที่มีความอ่อนไหว                          เอกสารอ้างอิง

Mcdougal T. 2023. UK: New import controls on food and feed. [Internet]. [Cited 2023 Dec 20]. Available from: https://www.poultryworld.net/the-industrymarkets/market-trends-analysis-the-industrymarkets-2/uk-new-import-controls-on-food-and-feed/

ภาพที่ ๑ สำนักความปลอดภัยอาหารแห่งสหราชอาณาจักร หารือโปแลน์ และสหภาพยุโรป เพื่อยกระดับทุกขั้นตอนเพื่อความปลอดภัยไข่ไก่ และเนื้อสัตว์ปีกที่นำเข้าจากโปแลนด์ (แหล่งภาพ Canva)

แบคเทอริโอฝาจป้องกันการติดเชื้อแบคทีเรียในอากาศ

 การใช้ยาปฏิชีวนะเคยเป็นวิธีที่มีประสิทธิภาพในการควบคุมเชื้อแบคทีเรีย แต่ก็ก่อให้เกิดปัญหาเชื้อแบคทีเรียดื้อยา หรือเอเอ็มอาร์ แบคทีเรียที่พบได้ทั่วไป แพร่กระจายไปตามมูลสัตว์ น้ำ หรืออาหาร ยังสามารถปนเปื้อนอยู่ในอากาศ แบคเทอริโอฝาจเป็นมาตรการควบคุมเชื้อแบคทีเรียในอากาศที่มีประสิทธิภาพดี 

               ความกังวงต่อปัญหาการใช้ยาปฏิชีวนะไม่เหมาะสม แม้ว่าจะพยายามกำหนดมาตรการลดการใช้ยาปฏิชีวนะในฟาร์มสัตว์ปีก แต่เชื้อดื้อยาก็เพิ่มจำนวนได้อย่างรวดเร็ว แซงหน้าการพัฒนายาปฏิชีวนะชนิดใหม่เข้าสู่ตลาด อย่างไรก็ตาม หนทางแก้ไขที่กำลังเป็นความหวัง ได้แก่ แบคเทอริโอฝาจ (ฝาจ) กำลังได้รับความสนใจอย่างมากในการเป็นทางเลือกใหม่สำหรับป้องกันการติดเชื้อแบคทีเรีย ฝาจเป็นเชื้อไวรัสก่อโรคสำหรับแบคทีเรีย ปรากฏทั่วไปในสิ่งแวดล้อม รวมถึง ไมโครไบโอตาของมนุษย์

โรคโคไลบาซิลโลซิส

               โรคโคไลบาซิลโลซิสในสัตว์ปีกมีความสำคัญมากในการผลิตสัตว์ปีก โดยเฉพาะ เชื้อ อี.โคไล ก่อโรคในสัตว์ปีก หรือเอเพค ทำให้ไก่ป่วยได้ทุกอายุ และทุกระบบการผลิต เชื้อเอเพคสามารถพบได้ในระบบทางเดินอาหารของไก่ และสิ่งแวดล้อม จึงเป็นเชื้อฉวยโอกาสเมื่อภูมิคุ้มกันอ่อนแอก็จะไปเพิ่มจำนวนในเนื้อเยื่อและอวัยวะ โรคโคไลบาซิลโลซิสสามารถก่อโรคได้หลายทางทั้งการติดเชื้อในกระแสเลือด การอักเสบของถุงหุ้มหัวใจ โรคถุงลม การอักเสบของท่อนำไข่ และการอักเสบของเยื่อบุช่องท้อง นอกจากนั้น โรคโคไลบาซิลโลซิสมีสาเหตุจากเชื้อ อี.โคไล ที่ได้รับจีนกำหนดความรุนแรงหลายชนิด และมีที่มาจากหลากหลายแหล่ง

               ยาปฏิชีวนะทางสัตว์แพทย์สามารถผ่านระบบทางเดินอาหารของสัตว์โดยไม่ผ่านการแปรรูป แล้วขับออกมาทางมูลสัตว์ ยาปฏิชีวนะเหล่านี้สามารถถ่ายทอดจากมูลสัตว์ออกสู่ดินและน้ำ ระหว่างนั้นก็มีโอกาสสัมผัสกับเชื้อแบคทีเรียแล้วพัฒนาภาวะดื้อยาปฏิชีวนะขึ้นภายในเซลล์ได้

จีนดื้อยาจากสิ่งแวดล้อม

                  แม้ว่า อาหารสัตว์จะไม่มีแบคทีเรียมีชีวิต แต่ก็อาจปนเปื้อนด้วยดีเอ็นเอของแบคทีเรีย เช่น จากดิน ที่มีจีนดื้อยาอยู่ จีนเหล่านี้มีโอกาสถูกเก็บโดยแบคทีเรีย เช่น อี. โคไล ที่พบในลำไส้ของไก่ หรือในอากาศภายในฟาร์มสัตว์ปีก เมื่อแบคทีเรียรับเอาจีนดื้อยาเข้าไปแล้ว ก็สามารถแบ่งปันกับเพื่อนๆแบคทีเรียต่อไปได้อีก แถมด้วยเชื้อแบคทีเรียต่างสปีชีส์อีกมากมาย

การลดเอเพคในอากาศ

               บริษัท โปรตีออน ฟาร์มาซูติคัล พัฒนาผลิตภัณฑ์ บาฟาคอล ซึ่งเป็นแบคเทอริโอฝาจที่ช่วยป้องกันการติดเชื้อ อี.โคไล ก่อโรค หรือเอเพค ได้ แบคเทอริโอฝาจเป็นส่วนสำคัญของระบบนิเวศทั่วโลก มีบทบาทช่วยควบคุมแบคทีเรีย ยิ่งไปกว่านั้น แบคเทอริโอฝาจยังไม่มีฤทธิ์ตกค้าง ไม่เป็นพิษ และสามารถย่อยสลายได้เองตามธรรมชาติ ผลิตภัณฑ์นี้ออกฤทธิ์ควบคุมการตาย และได้ผลผลิตกลับมาเป็นปรกติ ช่วยรักษาไมโครไบโอมของสัตว์ปีก โดยเฉพาะ การเจริญเติบโต ประสิทธิภาพการผลิต และผลการเลี้ยงโดยภาพรวม เหมาะสำหรับใช้ในสัตว์ปีกชนิดต่างๆ ไม่เพียงไก่อย่างเดียว ยังใช้ได้ดีในไก่งวง เป็ด นกพิราบอีกด้วย จากความร่วมมือกับสถาบันการผลิตสัตว์ในประเทศโปแลนด์ ในการศึกษาในสัตว์ แสดงให้เห็นถึง ประสิทธิภาพของบาฟาคอลในไก่เนื้อ

               การศึกษาคุณภาพอากาศในโรงเรือนสัตว์ปีก เน้นไปที่เอเพคที่ดื้อยาปฏิชีวนะ ไก่เนื้ออายุ ๑ วัน สุ่มแบ่งกลุ่มเป็น ๓ กลุ่มๆละ ๑๖๐ ตัว ได้แก่ กลุ่มควบคุมลบ กลุ่มที่ให้ยาปฏิชีวนะเป็นเอนโรฟลอกซาซิน ขนาด ๑๐ มิลลิกรัมต่อกิโลกรัมเป็นเวลา ๖ วัน และกลุ่มทดลองใช้บาฟาคอลขนาด ๑ × ๑๐^๖ พีเอฟยูต่อตัวทุกวัน การทดลองสิ้นสุดในวันที่ ๓๖ บาฟาคอล และยาปฏิชีวนะผสมใส่น้ำให้ไก่กิน โดยให้ทุกวันตลอดการเลี้ยง และเอนโรฟลอกซาซินให้เพียง ๖ วันที่อายุ ๘ ถึง ๑๓ วัน เก็บตัวอย่างอากาศก่อนและหลังการให้ยาปฏิชีวนะสำหรับตรวจหาเชื้อก่อโรคเอเพคในวันที่ ๖ และ ๒๒ แล้วประเมินเชื้อดื้อยา

               ผลการทดลองแสดงให้เห็นว่า ในวันที่ ๒๒ ของการทดลองภายหลังการให้ยาปฏิชีวนะสังเกตพบเชื้อดื้อยาในสิ่งแวดล้อมเปรียบเทียบกับตัวอย่างที่เก็บในวันที่ ๖ นอกจากนั้น ในกลุ่มที่ให้ยาปฏิชีวนะเอนโรฟลอกซาซิน ระดับของเชื้อดื้อยาสูงที่สุดเทียบกับกลุ่มอื่นๆ สิ่งที่น่าสนใจอย่างมากคือ ระดับของเชื้อดื้อยาต่ำลงอย่างมากในกลุ่มที่ให้แบคเทอริโอฝาจเปรียบเทียบกับกลุ่มควบคุมลบ

สรุปการทดลอง

               การให้บาฟอคอลไม่ทำให้ระดับการดื้อยาในไก่เนื้อเพิ่มขึ้นแตกต่างจากการให้ยาปฏิชีวนะด้วยเอนโรฟลอกซาซิน และยังช่วยลดการใช้ยาปฏิชีวนะ ไม่ทำให้เกิดการกระจายจีนดื้อยาในสิ่งแวดล้อม แบคเทอริโอฝาจเป็นสารเติมอาหารสัตว์ชนิดใหม่ที่พัฒนาโดยบริษัท โปรตีออน ฟาร์มาซูคิคอล ช่วยลดการใช้ยาปฏิชีวนะโดยไม่จำเป็นในห่วงโซ่การผลิตอาหาร และช่วยให้สุขภาพสัตว์ดีขึ้นอีกด้วย     

เอกสารอ้างอิง

Proteon Pharmaceuticals. 2023. The role of bacteriophages in the prevention of airborne bacteria. [Internet]. [Cited 2023 Dec 13]. Available from: https://www.poultryworld.net/article/the-role-of-bacteriophages-in-the-prevention-of-airborne-bacteria/

ภาพที่ ๑ แบคเทอริโอฝาจป้องกันการติดเชื้อแบคทีเรียในอากาศ  (แหล่งภาพ Shutterstock)

ไมโครฟลูอิด และระบบอัตโนมัติจะทรานส์ฟอร์มวัคซีนในโรงฟัก

 แพลตฟอร์มด้านเทคโนโลยีใหม่จะช่วยคัดเพศ และให้วัคซีนพร้อมกัน

แพลตฟอร์มด้านเทคโนโลยีใหม่ที่ใช้เอไอ ร่วมกับกล้องจับภาพความเร็วสูง และไมโครฟลูอิด ช่วยเร่งความเร็วในการให้วัคซีนและการคัดเพศในโรงฟัก โดยบริษัททาร์แกน (Targan) ด้วยการนำเทคโนโลยีเอไอ เพื่อพัฒนาและแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้นใหม่ในอุตสาหกรรมการผลิตสัตว์ปีก  แพลตฟอร์มด้านเทคโนโลยีใหม่ใช้เอไอในการเคลื่อนลูกไก่ไปตามสายพานขณะให้วัคซีน แล้วคัดเพศไปพร้อมกัน การให้วัคซีนดีขึ้น ประสิทธิภาพการแลกเปลี่ยนอาหารดีกว่าเดิม ความสม่ำเสมอของฝูงในโรงเรือนก็ดี และลดแรงงานลงอีกด้วย

เทคโนโลยีนี้ใช้พารามิเตอร์ที่เรียนรู้ได้ด้วยตนเอง เพื่อเก็บข้อมูล ขณะที่ ลูกไก่เข้าสู่กระบวนการมากขึ้น ก็จะทำงานอย่างรวดเร็ว และแม่นยำมากขึ้น

การคัดเพศลูกไก่แบบอัตโนมัติ

               ปัจจุบัน การคัดเพศลูกไก่ในโรงฟักเป็นกระบวนการที่ใช้แรงงานมาก อย่างไรก็ตาม ก็ได้ประโยชน์อย่างมาก โดยเฉพาะ เอฟซีอาร์ เมื่อเลี้ยงไก่เพศผู้ และเพศเมียแยกจากกัน ประสิทธิภาพการแปรรูป และผลผลิตในโรงเชือดก็ดีขึ้น เนื่องจาก ความสม่ำเสมอดีกว่า และลดการบาดเจ็บ การตายจากการจิกตีกัน อย่างไรก็ตาม แลกมาด้วยค่าแรงงานที่มีความชำนาญอย่างมาก เทคโนโลยีอัตโนมัติจะช่วยจัดการปัญหาเหล่านี้ให้หมดไปได้ การคัดเพศลูกไก่แบบอัตโนมัติผ่านกล้องบันทึกภาพความเร็วสูง และเอไอ ช่วยให้ผลผลิตดีขึ้นที่โรงฟัก  

เพิ่มประสิทธิภาพการให้วัคซีน

               ระบบการให้วัคซีนแบบอัตโนมัติสามารถช่วยให้ลูกไก่ได้รับวัคซีนบิด ไอบี และนิวคาสเซิลได้ในวันเดียวกันที่โรงฟัก ไก่จึงมีภูมิคุ้มกันที่ดีขึ้นต่อโรคต่างๆโดยไม่ต้องให้วัคซีน หรือยากันบิดอีกต่อไป แพลตฟอร์มด้านเทคโนโลยีใหม่นี้ช่วยในการหยอดตาวัคซีนเชื้อเป็นให้ลูกไก่ด้วยความเร็วสูงถึง ๑๐๐,๐๐๐ ตัวต่อชั่วโมง โดยมีความแม่นยำร้อยละ ๙๗

เอกสารอ้างอิง

Doughman E. 2023. Microfluidics, automation could transform hatchery vaccinations. [Internet]. [Cited 2023 Dec 8]. Available from: https://www.wattagnet.com/poultry-future/poultry-tech-summit-news/article/15659914/microfluidics-automation-could-transform-hatchery-vaccinations

ภาพที่ ๑ ไมโครฟลูอิด และระบบอัตโนมัติจะทรานส์ฟอร์มวัคซีนในโรงฟัก  (แหล่งภาพ kharhan | BigStock.com)

อีโธมิเตอร์ ดวงตาพิเศษในโรงเรือนไก่เนื้อ

 รอยัล จีดี กำลังพัฒนาเครื่องมือ อีโธมีเตอร์ ระบบกล้องตาวิเศษที่ช่วยเตือนผู้เลี้ยงไก่เนื้อให้ทราบถึง พฤติกรรมที่เปลี่ยนไปในฝูงไก่ ผู้เลี้ยงสัตว์ปีกจึงสามารถจัดการกับปัญหาไม่ว่าจะเป็นเรื่องโรค หรือสวัสดิภาพสัตว์ได้ก่อนจะเกิดขึ้นจริง ผลการใช้งานในขั้นต้นเป็นที่น่าพึงพอใจมาก  

               อีโธมีเตอร์ ตรวจจับภาพสัตว์แต่ละตัว แล้วเปลี่ยนเป็นไฟล์จีไอเอฟ สัตวแพทย์ และผู้เชี่ยวชาญ สามารถตรวจสอบกิจกรรมของไก่จาก ๔ หมื่นไฟล์ แล้ว สามารถจำแนกพฤติกรรม ๑๙ ชนิดได้ทั้งการกินน้ำ การคุ้ยเขี่ยพื้น จิกแกลบ ไซร้ขน อาบฝุ่น นั่งเงียบๆ และตีปีก การแสดงพฤติกรรมเหล่านี้ถูกเรียกว่า “อีโธแกรม” ด้วยโปรแกรมการเรียนรู้ด้วยเครื่องจักรก็จะติดเครื่องหมายจำแนกกลุ่มภาพถ่ายไว้ จึงเป็นการใช้อัลกอริธึมสำหรับประเมินพฤติกรรมไก่ ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา เกิดการพัฒนาขึ้นหลายอย่างทั้งบิ๊กดาต้า และเอไอ ดังนั้น จีดีจึงต้องการที่จะอาศัยเทคโนโลยีเหล่านี้ปรับมาใช้ในฟาร์มบ้าง โครงการนี้ริเริ่มด้วยการสนับสนุนงบประมาณจากโครงการสัตว์ปีกดัทช์ เอวิเนด จากการทดลองด้วยกล้องถ่ายภาพในสถานที่เลี้ยงสัตว์ปีกของจีดีในดีเวนเตอร์ การวิจัยครั้งนี้ร่วมกับนักศึกษาจากมหาวิทยาลัย หลังจากนั้น จึงขยายโครงการต่อไปอีก ๒ โรงเรือนในฟาร์มไก่เนื้อ และมีแผนจะทดลองต่อในช่วงฤดูร้อนปีหน้านี้ในฟาร์ม ๕ แห่ง

               อีโธมิเตอร์ ไม่ได้จะเข้ามาแทนที่ผู้เลี้ยงไก่เนื้อที่คอยเดินตรวจความเรียบร้อยภายในโรงเรือน แต่จะเป็นดวงตาพิเศษที่ช่วยในการมองเห็นสิ่งผิดปรกติได้อย่างรวดเร็ว โดยอาศัยการแสดงออกทางพฤติกรรมของไก่ การตรวจพบสิ่งผิดปรกติอย่างรวดเร็ว ช่วยให้ผู้เลี้ยงสามารถจัดการได้ก่อนเหตุการณ์เลวร้ายจะเกิดขึ้น

สวัสดิภาพสัตว์

               หลักสวัสดิภาพสัตว์ด้วย ๕ อิสรภาพ คิดค้นขึ้นโดยคณะกรรมาธิการแบรมเบลล์แห่งสหราชอาณาจักรตั้งแต่ปี พ.ศ. ๒๕๐๘ ล่วงมาแล้วเกือบเจ็ดสิบปี สัตว์ต้องปลอดจากความหิว กระหาย ไม่สบายกาย ความเจ็บปวด อาการบาดเจ็บ และโรค รวมถึง ความกลัว และความเครียด หลักแนวคิดดังกล่าวยังเป็นหลักการพื้นฐานของเบทเทอร์ไลฟ์ ให้จัดพื้นที่การเลี้ยงอย่างเพียงพอ ของเล่น และแสงธรรมชาติ

               แต่ในทางปฏิบัติแล้ว แสงธรรมชาติก็อาจสว่างมากจนเกินไป แล้วทำให้ไก่มีอาการเครียดจิกกัน การให้ของเล่นผ่อนคลาย เช่น ก้อนฟาง หินไว้จิกเล่น และถุงหญ้าอัลฟัลฟา ก็ถูกตั้งคำถามว่าเป็นประโยชน์ต่อสัตว์แล้วจริงๆหรือไม่ แม่ไก่ที่เสริมเมล็ดธัญพืช หรือหญ้าอัลฟัลฟา อาจเลือกกิน แล้วเกิดปัญหาระบบทางเดินอาหาร อีโธมิเตอร์สามารถช่วยตอบคำถามเหล่านี้ได้ 

พฤติกรรมธรรมชาติ

               แนวความคิดที่ว่าปศุสัตว์ควรสามารถแสดงพฤติกรรมตามธรรมชาติได้ ไม่ใช่ความคิดใหม่ ความจริงแล้วเป็นหนึ่งในอิสรภาพของคณะกรรมการแบรดเดลที่ค่อยเป็นที่ยอมรับมากขึ้น และกลายเป็นหัวข้อสำคัญอีกครั้งในเนเธอร์แลนด์ ภายหลังจากรัฐบาลให้การยอมรับแก้ไขจากกลุ่มเพื่อสัตว์ โดยเอ็มพี ลีโอนี เวสเตอริง กำหนดให้ระบบการเลี้ยงปศุสัตว์ในเนเธอร์แลนด์ต้องปรับตัวให้สอดคล้องกับความต้องการของสัตว์ และจะถูกประมวลรวมเข้ากับกฏหมายว่าด้วยสัตว์

                  ประจวบเหมาะกับการพัฒนาอีโธมีเตอร์ อุปกรณ์ที่สามารถตรวจสอบการแสดงพฤติกรรมตามธรรมชาติของสัตว์ ผู้เลี้ยงไก่เนื้อสามารถรับประกันสินค้าของตัวเองได้ว่าจะสามารถจำหน่ายในราคาพรีเมียมจากการตรวจสวัสดิภาพสัตว์ได้อย่างใกล้ชิด แทนที่จะใช้วิธีการแบบเก่าที่ใช้เวลาตลอดทั้งวันเดินตรวจตราภายในโรงเรือน ด้วยอีโธมีเตอร์ ผู้เลี้ยงสามารถดูแลสัตว์ได้อย่างใกล้ชิดด้วยการใช้ระบบเอไอจัดการแบบอัตโนมัติ

แอพลิเคชันที่พัฒนาขึ้นพิเศษสำหรับตรวจติดตามกิจกรรมของสัตว์ตามเวลาจริง แล้วทำเป็นแดชบอร์ดแสดงออกมาให้เห็นอย่างชัดเจน สามารถนำมาเปรียบเทียบกันภายในฟาร์ม ภายในบริษัท และภายในประเทศเนเธอร์แลนด์ก็ได้ หากเกิดการเปลี่ยนแปลงแปลกๆ ก็จะส่งสัญญาณเตือนทางโทรศัทพ์ เช่น สัตว์จำนวนมากนั่งนิ่งอยู่เป็นเวลานานผิดปรกติ ผู้เลี้ยงไก่สามารถตั้งค่าความเบี่ยงเบนที่ให้ระบบส่งสัญญาณเตือนได้ เพื่อประมวลรายงานเข้าสู่ระบบให้กับผู้เลี้ยงไก่

ตัวอย่างภาพถ่ายจากกล้องบันทึกไก่แต่ละตัว แต่ไม่ได้ติดตามแยกจากกัน ระบบจะเก็บตัวอย่างจำนวนมาก แต่ละโรงเรือนติดตั้งกล้องเพียงตัวเดียวก็เพียงพอแล้ว สามารถบันทึกพฤติกรรมของสัตว์ได้หลายพันรูปแบบต่อชั่วโมง แต่ผู้พัฒนาระบบก็ยังยอมรับว่า หากมีสิ่งผิดปรกติที่มุมใดมุมหนึ่งของโรงเรือน ก็อาจพลาดได้ 

นักวิจัยพยายามทดลองใช้กล้องหลายๆตัวต่อฝูง อีโธมีเตอร์ไม่ได้บอกว่ามีอะไรเกิด อาจเกี่ยวข้องกับโรค หรือรู้สึกไม่ค่อยสบาย แต่สำหรับการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมนับว่ามีความเชื่อมโยงอย่างใกล้ชิด ผู้เลี้ยงไก่เนื้อต้องตรวจสอบตัวเองว่า มีอะไรเกิดขึ้น ถ้าเป็นไปได้ควรปรึกษาสัตวแพทย์ นักวิชาการอาหารสัตว์ หรือผู้เชี่ยวชาญด้านฟาร์ม ก็ยังไม่ทราบแน่ชัดว่า การติดตั้งอีโธมีเตอร์จะราคาแพงเท่าใด อีโธมีเตอร์พัฒนาขึ้นมาครั้งแรกสำหรับไก่เนื้อ เพราะถูกเลี้ยงในพื้นที่จำกัด และมีความสม่ำเสมอโดยธรรมชาติ แต่เชื่อว่า ก็ใช้ได้ผลสำหรับสัตว์ และโรงเรือนชนิดอื่นๆด้วย    

เอกสารอ้างอิง

van der Werff N. 2023. An extra pair of eyes in the broiler house. [Internet]. [Cited 2023 Nov 20]. Available from: https://www.poultryworld.net/poultry/broilers/an-extra-pair-of-eyes-in-the-broiler-house/

ภาพที่ ๑ ระบบอีโธมิเตอร์สามารถจับภาพไก่แต่ละตัว แต่ไม่ได้ติดตามเป็นรายตัว ระบบแมชชีน เลิร์นนิ่ง อาศัยตัวอย่างจำนวนมาก (แหล่งภาพ Royal GD)