บราซิลเดือด: ศึกภายในเรื่องแบนสารเร่งโตเพื่อให้ผ่านกฎเข้มของสหภาพยุโรป

 บราซิลกำลังเผชิญความขัดแย้งภายในระหว่างผู้เลี้ยงสัตว์ ผู้ประกอบการอุตสาหกรรมเนื้อสัตว์ และรัฐบาลกลาง เกี่ยวกับกฎการใช้สารเร่งการเจริญเติบโตในกระบวนการผลิตโปรตีนสัตว์ ความขัดแย้งนี้เริ่มรุนแรงขึ้นหลังจากสหภาพยุโรปสั่งห้ามนำเข้าเนื้อจากบราซิล ทำให้ประเด็นว่าบราซิลควรปรับมาตรฐานให้เข้มงวดขึ้นตามข้อกำหนดของยุโรปกลายเป็นเรื่องเร่งด่วนและเป็นที่ถกเถียงอย่างหนัก

แรงกดดันจากตลาดยุโรปเกิดขึ้นหลังจากสหภาพยุโรปถอดชื่อบราซิลออกจากรายชื่อประเทศที่ได้รับอนุญาตให้ส่งออกเข้าสู่ตลาดยุโรปในเดือนพฤษภาคม และคาดว่ามาตรการนี้จะมีผลบังคับใช้ช่วงต้นเดือนกันยายน แม้สัดส่วนการส่งออกเนื้อสัตว์ของบราซิลไปยุโรปจะไม่มากนัก โดยยุโรปเป็นปลายทางเพียงร้อยละ ๔.๓ ของการส่งออกไก่ ร้อยละ ๖ ของการส่งออกเนื้อวัว และมีสัดส่วนเพียงเล็กน้อยของการส่งออกเนื้อสุกร แต่การถูกถอดออกจากรายชื่อก็สร้างแรงกระเพื่อมทางการเมืองและเศรษฐกิจภายในประเทศอย่างชัดเจน

แม้ยุโรปจะเป็นตลาดที่มีสัดส่วนการนำเข้าเนื้อสัตว์จากบราซิลไม่มากนัก แต่ก็ยังถูกมองว่าเป็นตลาดเชิงกลยุทธ์ เพราะเป็นช่องทางสำหรับสินค้าที่มีมูลค่าเพิ่มสูง และยังเป็นมาตรฐานอ้างอิงด้านการผลิตที่ได้รับการยอมรับในระดับสากล

ในทางปฏิบัติ สหภาพยุโรปต้องการหลักฐานยืนยันว่าเนื้อสัตว์ถูกผลิตโดยไม่ใช้สารเร่งการเจริญเติบโตที่เป็นยาต้านจุลชีพตลอดทั้งกระบวนการผลิต นับตั้งแต่เกิดข้อพิพาท บราซิลยืนยันว่าพวกเขาไม่ได้ใช้สารเหล่านี้ในสินค้าที่ส่งออกไปยุโรป อย่างไรก็ตาม ปัจจุบันยังไม่มีมาตรฐานที่สหภาพยุโรปรับรองสำหรับการพิสูจน์ว่ามีการปฏิบัติตามข้อกำหนดดังกล่าว

ปัญหาเกี่ยวข้องกับระบบการตรวจสอบย้อนกลับ

การทำระบบตรวจสอบย้อนกลับให้ครบทุกขั้นตอนในห่วงโซ่การผลิตจะต้องใช้เวลา การดำเนินการในอุตสาหกรรมไก่และสุกรสามารถทำได้ค่อนข้างง่ายกว่า แต่สำหรับโคเนื้อจะมีความซับซ้อนมากกว่าและอาจต้องใช้เวลาหลายปีจึงจะทำได้ครบถ้วน รัฐบาลกลางบราซิลได้สั่งห้ามสารเร่งการเจริญเติบโตเพิ่มเติมหลายชนิดระหว่างการเจรจาที่ตึงเครียด และผลักดันให้อุตสาหกรรมเนื้อสัตว์เพิ่มความเข้มงวดในการควบคุม เพื่อให้เป็นไปตามข้อกำหนดของสหภาพยุโรป

 สารที่ถูกสั่งห้ามใหม่ได้แก่ avoparcin, bacitracin, zinc bacitracin, bacitracin methylene di-salicylate และ virginiamycin แม้ว่าจำนวนสารที่ได้รับอนุญาตให้ใช้จะลดลงเรื่อย ๆ ตลอดหลายปีที่ผ่านมา แต่ยังคงมีสารต้านจุลชีพบางชนิดที่ได้รับอนุญาตให้ใช้เป็นสารเร่งการเจริญเติบโตในระบบการผลิตสัตว์ อาริโอวัลโด ซานี ประธานสมาพันธ์อุตสาหกรรมอาหารสัตว์บราซิล ระบุว่ายาต้านจุลชีพที่ถูกจัดเป็นกลุ่ม “มีความสำคัญอย่างยิ่ง” หรือ “มีความสำคัญสูง” ต่อการแพทย์มนุษย์ ได้ถูกสั่งห้ามใช้โดยสมบูรณ์แล้ว

แม้จะมีการสั่งห้ามสารหลายชนิด แต่ยังมีสารบางประเภทที่ถูกจัดว่าเป็นเพียง “มีความสำคัญ” ซึ่งยังคงได้รับอนุญาตให้ใช้ต่อไป ในกลุ่มสารที่ยังใช้ได้ในตลาดภายในประเทศ อาริโอวัลโด ซานี ระบุว่ามีโซเดียมโมเนนซิน ซาลิโนมัยซิน นาราซิน และลาซาโลซิด องค์กรอุตสาหกรรมรายใหญ่ เช่น สมาคมโปรตีนสัตว์บราซิล (ABPA) และสมาคมผู้ส่งออกเนื้อวัวบราซิล (Abiec) ได้เสนอให้มีการสั่งห้ามสารยาปฏิชีวนะที่เหลือทั้งหมด โดยส่งหนังสืออย่างเป็นทางการถึงกระทรวงเกษตรบราซิล (MAPA) แม้แต่โจสลีย์ บาติสตา ผู้ถือหุ้นใหญ่ของบริษัทเจบีเอส และซีอีโอระดับโลกของบริษัท กิลแบร์โต โทมาโซนี ก็ได้เรียกร้องต่อประธานาธิบดีลูอิซ อินาซิโอ ลูลา ดา ซิลวา ให้ดำเนินมาตรการดังกล่าวด้วย

ข้อเสนอนี้ทำให้ผู้เลี้ยงสัตว์และผู้ผลิตผลิตภัณฑ์สุขภาพสัตว์ประหลาดใจ เพราะสมาคมต่างๆ ต้องการส่งสัญญาณให้ทางการยุโรปเห็นว่าบราซิลกำลังเพิ่มความเข้มงวดในการยกเลิกการใช้สารเหล่านี้ในระบบการผลิตปศุสัตว์ แต่ท่าทีดังกล่าวกลับไม่ใช่สิ่งที่ผู้เลี้ยงสัตว์คาดคิดมาก่อน และสร้างความกังวลในภาคอุตสาหกรรมภายในประเทศ

ผู้ผลิตแสดงความกังวล

ฝ่ายผู้ผลิตออกมาแสดงความกังวล โดยเกษตรกรให้เหตุผลว่าการสั่งห้ามยาบางชนิดจะทำให้ต้นทุนการผลิตสูงขึ้น และอาจกระทบต่อประสิทธิภาพการเลี้ยงสัตว์ องค์กรผู้ผลิตอย่างน้อย ๑๔ แห่งได้ร่วมลงนามในแถลงการณ์ร่วมเกี่ยวกับประเด็นนี้ ฟรานซิสโก มันซี ผู้อำนวยการฝ่ายเทคนิคของสมาคมผู้เลี้ยงโครัฐมาตูโกรสโซ ระบุว่าข้อกำหนดของตลาดใดตลาดหนึ่งไม่ควรถูกนำมาใช้กับทั้งประเทศ เขากล่าวกับหนังสือพิมพ์ว่า เมื่อยุโรปต้องการข้อกำหนดเพิ่มเติม เราเชื่อว่าควรพิจารณาเป็นรายกรณี บราซิลสามารถแยกสินค้าที่จะส่งออกไปยุโรปได้ และเราก็ต้องการให้บริการตลาดนั้น แต่เราไม่สามารถยอมรับให้สมาคมผู้ส่งออกเนื้อวัวบราซิล เรียกร้องให้ทั้งประเทศต้องปฏิบัติตามข้อกำหนดที่ลูกค้ารายเดียวเป็นผู้กำหนด

เอกสารอ้างอิง

Azevedo A. 2026. Brazil: Domestic dispute on banning growth promoters to meet EU rules. [Internet]. [Cited 2026 Jul 21]. Available from: https://www.foodagribusiness.world/agribusiness/brazil-domestic-dispute-on-banning-growth-promoters-to-meet-eu-rules

ภาพที่ ๑ การถกเถียงเรื่องการยกเลิกการใช้สารเร่งการเจริญเติบโตที่เป็นยาปฏิชีวนะยังคงเป็นประเด็นร้อนในบราซิล ภาพนี้สะท้อนให้เห็นว่าประเด็นดังกล่าวกำลังถูกจับตามองอย่างมากในภาคปศุสัตว์ของประเทศ โดยเฉพาะเมื่อมีแรงกดดันจากตลาดยุโรปที่ต้องการมาตรฐานการผลิตที่เข้มงวดขึ้น (แหล่งภาพ Sindirações)